Monarchia Karolingów, Państwo Kościelne, Cesarstwo

      Możliwość komentowania Monarchia Karolingów, Państwo Kościelne, Cesarstwo została wyłączona

Na gruzach cesarstwa zachodniorzymskiego powstały nowe państwa – o barbarzyńskich korzeniach, ale schrystianizowane. Duże znaczenie uzyskał Kościół pod przewodnictwem papieża (biskupa Rzymu).

Monarchia Karolingów
Spośród germańskich państw największe znaczenie uzyskało państwo Franków:
– w V w. Chlodwig z rodu Merowingów zjednoczył plemiona Franków, podbił większość Galii i przyjął chrzest
– kształtowanie ustroju monarchii patrymonialnej (cała ziemia własnością króla, który dzieli ją między synów lub nadaje za zasługi) i systemu lennego
– wobec gnuśności Merowingów wpływy w państwie przejmowali majordomowie z rodu Karolingów (ostatecznie królem Franków został przy poparciu papieża jeden z nich, Pepin Krótki zw. też Pepinem Małym)
– 800 – koronacja Karola Wielkiego na cesarza rzymskiego (obecna Francja, Niemcy, część Italii i Pireneje; siedziba w Akwizgranie – dawnej stolicy Franków)

Renesans karoliński
Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego kultura europejska przeżywała regres.
Renesans karoliński – odrodzenie nauki i kultury za czasów Karola Wielkiego:
– rozwój literatury – sprowadzenie mnichów z Anglii i Irlandii (gdzie przetrwała niezepsuta łacina), nowy krój pisma (minuskuła karolińska), biografia Karola autorstwa mnicha Einharda (nauka o boskim pochodzeniu władzy),
– rozwój sztuki – pałac i kaplica pałacowa w Akwizgranie,
– szkolnictwo – działalność mnicha Alkuina (podręczniki i nauczanie nauczycieli), szkoła pałacowa i szkoły klasztorne – trivium (gramatyka, dialektyka, retoryka) i quadrivium (arytmetyka, geometria, astronomia i muzyka),
– reforma państwa – administracja (hrabstwa i pograniczne marchie), moneta (srebrny denar), ujednolicenie prawa.

Monarchia Karola była wzorem dla kolejnych państw (stąd słowiańskie słowo „król”).

843 traktat w Verdun – podział państwa między wnuków Karola Wielkiego:
– Karola Łysego (zachód – Galia),
– Ludwika Niemieckiego (wschód),
– Lotara (centrum państwa i Italia oraz tytuł cesarski)

Państwo Kościelne
– Pepin Mały podbił tereny Longobardów i oddał je papieżowi w zamian za poparcie starań o koronę króla Franków
– 755 utworzenie Państwa Kościelnego (podstawa niezależności politycznej papiestwa; istniało z przerwami do 1870)

Święte Cesarstwo Rzymskie narodu niemieckiego
– po wygaśnięciu wschodnich Franków księstwa niemieckie tworzyły luźny związek
– 962 – koronacja Ottona I na władcę „Świętego Cesarstwa Rzymskiego”
– rdzeniem cesarstwa były państwa niemieckojęzyczne, stąd nazwa „Cesarstwo Rzymskie narodu niemieckiego”
– cesarstwo istniało formalnie do 1806

[podstawa programowa gimnazjum – 9.1, 9.2.]