Spór cesarstwa z papiestwem o inwestyturę

      Możliwość komentowania Spór cesarstwa z papiestwem o inwestyturę została wyłączona

Na przełomie XI i XII w. Europą wstrząsnął spór między papiestwem i cesarstwem o przywództwo chrześcijańskiego Zachodu. Zakończył się on podziałem kompetencji władzy duchownej i świeckiej.

Geneza
– idea uniwersalizmu papieskiego (zwierzchnictwa papieża nad wszystkimi chrześcijanami, a więc i nad cesarzem)
– faktyczna dominacja cesarstwa nad papiestwem za Ottona I (opieka cesarza nad Państwem Kościelnym w zamian za wpływ na obsadę stanowisk kościelnych) – próbą zrzucenia tej zależności było m.in. wprowadzenie wyboru papieża na konklawe, niedostępnym dla osób postronnych
– ruch kluniacki (od nazwy opactwa w Cluny stojącego na czele kongregacji klasztorów benedyktyńskich: powrót do przestrzegania reguły św. Benedykta, upowszechnienie idei Treuga Dei – zawieszenia walk na czas Wielkiego Postu, Adwentu oraz od czwartku do niedzieli, zwalczanie symonii i zeświecczenia duchownych)

Przebieg
– 1075 dokument „Dictatus papae” Grzegorza VII (postulaty papieskie dotyczące jego pozycji, m.in. prawo papieża do pozbawiania władzy cesarskiej i zwierzchnictwo papieskie nad wszystkimi biskupami)
– spór króla Niemiec Henryka IV i papieża Grzegorza VII o obsadę arcybiskupstwa w Mediolanie (klątwa papieska spowodowała bunt możnowładców wobec cesarza)
– 1077 Canossa – publiczne upokorzenie Henryka IV wobec Grzegorza VII (które okazało się pozornym, bo przywrócony do łask król doprowadził do wyboru antypapieża
– 1122 konkordat wormacki (papież Kalikst II i cesarz Henryk V): podział inwestytury na duchowną (symbolizowaną pastorałem) i świecką (symbolizowaną berłem), biskupi wybierani przez kapituły, jedynie dobra ziemskie nadawane przez cesarza

W okresie sporu o inwestyturę Polska popierała papieża (podobnie jak Węgry), w obawie przed wzmocnieniem Niemiec. Zaowocowało to zgodą papieża na koronację Bolesława Śmiałego, odnowienie metropolii gnieźnieńskiej i utworzenie nowego biskupstwa w Płocku. Ze względu na sprawę biskupa Stanisława ze Szczepanowa (zabitego z rozkazu króla za udział w spisku) król został jednak zmuszony do emigracji.

Skutki
– ostateczne zakończenie sporu o inwestyturę
– dla zatwierdzenia konkordatu zwołano sobór laterański I (1123), pierwszy bez udziału biskupów wschodnich; inne postanowienia to m.in. potwierdzenie zakazu symonii i nakazu celibatu (tzw. reforma gregoriańska)

Pozostałością sporu jest sformułowanie „iść do Canossy” – ‘ukorzyć się, aby wrócić do łask’.

[podstawa programowa gimnazjum – 9.4]

Ciekawe? Przydatne? Podziel się, udostępnij!
Share on Facebook
Facebook
Share on Google+
Google+
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin