Author Archives: Praeceptor

Który to wiek?

Czas historyczny liczymy w latach i wiekach. Czasem trzeba przyporządkować rok do wieku. Masz datę roczną – który to wiek? Jak zamienić rok na wiek?

Konflikt bliskowschodni

Jednym z najbardziej skonfliktowanych obszarów świata jest Bliski Wschód. Po II wojnie światowej rozgorzał tam krwawy, toczący się dziesiątki lat spór między Arabami i Żydami. Zaangażował on także społeczność międzynarodową.

“Okrągły stół” 1989

W końcu lat 80. XX w. bankructwo komunistycznej gospodarki było bardzo widoczne. Próby reform tylko pogłębiały kryzys. Rządzący wysunęli pomysł podzielenia się władzą z “Solidarnością” przy “Okrągłym stole”.

Stan wojenny 1981-1983

“Karnawał Solidarności” trwał kilkanaście miesięcy. 13 grudnia 1981 r. gen. Wojciech Jaruzelski ogłosił wprowadzenie stanu wojennego. Działacze “Solidarności” zostali uwięzieni, a na ulicach pojawiły się czołgi i patrole wojskowe.

Powstanie “Solidarności”

W wyniku “Sierpnia 1980” władze PRL zgodziły się na rejestrację NSZZ “Solidarność”. Powstał niezależny od państwa ruch społeczny obejmujący 1/3 ludności kraju z różnych grup społecznych i światopoglądowych.

Stalinizm w Polsce

Lata 1947-1956 to dla Polski okres odbudowy kraju po wojnie, ale i terroru państwowego oraz intensywnych zmian mających upodobnić Polskę do ZSRR pod rządami Stalina.

Rozpad Związku Radzieckiego 1991

Porażka reform ostatniego przywódcy ZSRR Michaiła Gorbaczowa, osłabienie władz w Moskwie i obalenie komunizmu w krajach bloku wschodniego umożliwiły uzyskanie niepodległości przez republiki tworzące ZSRR.

Jesień Ludów 1989

W drugiej połowie 1989 roku powstały niekomunistyczne rządy w Polsce i Czechosłowacji, runął Mur Berliński, a w Rumunii rozstrzelano komunistycznego dyktatora. Niedługo rozpadł się ZSRR i cały blok wschodni.

Geneza – przebieg – skutki

Jak łatwiej uczyć się historii? Każde wydarzenie ma przyczyny, przebieg i skutki. Samo zapamiętanie faktu nie ma sensu, jeśli go nie rozumiesz – ale gdy zrozumiesz, to i łatwiej zapamiętasz.

Zimna wojna

Zimna wojna to trwający ponad 40 lat konflikt supermocarstw (USA i ZSRR), bez otwartej walki zbrojnej między nimi. Była skutkiem rozpadu koalicji antyhitlerowskiej i podziału świata “żelazną kurtyną”.

Wiosna Ludów na ziemiach polskich

Wiosna Ludów nastąpiła, w ograniczonym zakresie, tylko w zaborze pruskim i austriackim. W Galicji jej zapowiedzią było tragicznie zakończone powstanie krakowskie. W “Kongresówce” rewolucja w ogóle się nie odbyła.

Wiosna Ludów 1848

Wiosna Ludów to pierwsza ogólnoeuropejska rewolucja. Oprócz haseł społecznych i politycznych (walka z absolutyzmem) pojawiły się postulaty narodowe. Podważało to system ustalony na kongresie wiedeńskim, strzeżony przez Święte Przymierze.

Rewolucja 1905 roku

Rewolucja 1905 r., pierwszy ogólnorosyjski protest przeciw archaicznemu ustrojowi i stosunkom społecznym, podważyła podstawy władzy carskiej. W Królestwie Polskim rewolucja łączyła postulaty społeczne z narodowymi.

Związki Polski i Węgier w XIV-XV w.

Polska i Węgry dwukrotnie były połączone unią personalną, czyli związkiem dwóch oddzielnych państw mających wspólnego władcę. Z Węgier pochodziła też jedna z dwóch w dziejach Polski kobiet-królów, Jadwiga Andegaweńska.

Konfederacja barska 1768-1772

Konfederacja barska (zwana pierwszym polskim powstaniem narodowym) wystąpiła przeciw ingerencji Rosji w sprawy Rzeczypospolitej i przeciw uległemu królowi. Wystąpiła też przeciw innowiercom, co Rosja wykorzystała dla swoich celów.

Stefan Batory

Po ucieczce Henryka Walezego królem Polski został Stefan Batory, władca węgierskiego Siedmiogrodu. Pokonał opozycję, zreorganizował państwo i armię, a przede wszystkim powstrzymał Rosję przed przejęciem wpływów nad Bałtykiem.

Wyprawy krzyżowe 1095-1291

Przez niemal 200 lat europejscy rycerze (zwani krzyżowcami) organizowali wyprawy do Ziemi Świętej przeciwko muzułmanom. Ostatecznie krucjaty zakończyły się klęską, ale wywarły duży wpływ na politykę i kulturę Europy.

Blok wschodni (obóz socjalistyczny)

W latach 1944-1989 państwa Europy środkowo-wschodniej znajdowały się w strefie wpływów ZSRR. Ustrój, polityka zagraniczna, gospodarka i życie społeczne były mniej lub bardziej upodobnione do ZSRR i uzależnione od niego.

“Polskie miesiące” – Październik 1956

Odcięcie się KPZR od części zbrodni Stalina rozpoczęło okres destalinizacji w bloku wschodnim. W Polsce przywódcą PZPR został Władysław Gomułka. Efektem była tzw. odwilż – przejściowe złagodzenie postępowania władz komunistycznych.

Skutki II wojny światowej

II wojna światowa była jednym z najbardziej traumatycznych wydarzeń w dziejach świata. Wiele skutków (zmiany granic i stosunków narodowościowych, różnice w tempie i sposobie odbudowy zniszczeń) trwa do dziś.

Polskie państwo podziemne (1939-1945)

Polskie państwo podziemne to światowy fenomen. Był to nie tylko “ruch oporu”, ale tajna struktura podległa rządowi emigracyjnemu i obejmująca różne dziedziny życia: szkolnictwo, kulturę, sądownictwo oraz konspiracyjną armię.

Rzeź wołyńska 1943-1944

Okupacja Kresów przez ZSRR, a później przez Niemcy rozbudziła nastroje nacjonalistyczne wśród Ukraińców. Doprowadziło to do masowych mordów na Polakach, znanych jako “rzeź wołyńska” i “czystka etniczna w Małopolsce Wschodniej”.